Kołobrzeg dawniej i dziś: stare pocztówki i te same miejsca

Kołobrzeg dawniej i dziś to dwa różne miasta, bo w 1945 roku zniszczono je w 95 procentach, a po wojnie nie odtworzono przedwojennej zabudowy. Stare pocztówki z lat 1901 i 1905, kiedy miasto nazywało się Kolberg, pokazują Plażowy Zamek, drewniane molo, łazienki morskie na palach i port pełen łodzi z masztami. Zestawiamy je ze zdjęciami tych samych miejsc dzisiaj.

Plażowy Zamek i drewniane molo, pocztówka z 1901 roku. Brück & Sohn, CC0, Wikimedia Commons.

Plażowy Zamek i molo

Na pocztówce z 1901 roku widać Strandschloß, czyli Plażowy Zamek: sanatorium oddane do użytku w 1899 roku, które pełniło rolę domu zdrojowego. Miało wieżę i czerwone dachy, a przed nim biegło drewniane molo. Pierwszy pomost zbudowano w tym miejscu w 1881 roku. Był drewniany, w kształcie litery T, miał około 100 metrów i został zniszczony w czasie II wojny światowej.

Dzisiejsze molo jest żelbetowe, ma 220 metrów długości i 9 szerokości, a otwarto je 19 czerwca 1971 roku. Zamku już nie ma. Jak żył dawny kurort, opisujemy we wpisie Kurort Kolberg.

Molo dzisiaj. Fot. Paweł Krysiński.

Fort Ujście i dom pilotów

Pocztówka z 1901 roku ma podpis „Hafeneinfahrt, Fort Münde u. Lotsenhaus”, czyli wejście do portu, Fort Ujście i dom pilotów. Dom z wieżą wysoką na 25 metrów powstał w 1899 roku i służył za latarnię. W 1909 roku zastąpiła go ceglana latarnia, którą niemieccy saperzy wysadzili w 1945 roku. Sam fort był 18 marca 1945 roku ostatnim punktem oporu wojsk niemieckich.

Fort Ujście i dom pilotów z wieżą, 1901 rok. Brück & Sohn, CC0, Wikimedia Commons.

Dzisiejsza latarnia pochodzi z 1945 roku, ma 26 metrów i stoi na głównej platformie tego samego fortu. Całą jej historię znajdziesz we wpisie Latarnia morska w Kołobrzegu.

Latarnia na Forcie Ujście dzisiaj. Fot. Jar.ciurus, CC BY 3.0, Wikimedia Commons.

Plaża i osobne łazienki dla pań i panów

Na pocztówce z 1905 roku plaża jest pełna wiklinowych koszy, a panie siedzą w długich sukniach i kapeluszach.

Kosze plażowe, pocztówka z 1905 roku. Brück & Sohn, CC0, Wikimedia Commons.

Do morza wchodziło się osobno. Pocztówka „Dünenpromenade” z 1901 roku pokazuje promenadę na wydmach z drewnianą barierką, spacerowiczkę z wózkiem, a w tle łazienki męskie, czyli Herrenbad, na palach w morzu. Damenbad, łazienki damskie, miały osobny budynek, też na palach.

Promenada na wydmach i łazienki męskie, 1901 rok. Brück & Sohn, CC0, Wikimedia Commons.

Łazienki damskie na palach, 1901 rok. Brück & Sohn, CC0, Wikimedia Commons.

Dziś takich budynków na plaży nie ma. Zimą plaża wschodnia wygląda tak:

Plaża wschodnia pod koniec grudnia. Fot. Ja S, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons.

Port rybacki: łodzie z masztami i stalowe kutry

Pocztówka „Fischerbootshafen” z 1901 roku pokazuje dziesiątki drewnianych łodzi z masztami, stojących ciasno przy pomostach. Dziś przy nabrzeżu portu rybackiego cumują stalowe kutry, a według Wikipedii kołobrzeska flota liczy 114 jednostek. Co jeszcze zobaczyć w tej części miasta, piszemy we wpisie Port w Kołobrzegu.

Port łodzi rybackich, 1901 rok. Brück & Sohn, CC0, Wikimedia Commons.

Kutry w porcie rybackim dzisiaj. Fot. Zala, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Domy nad kanałem, których już nie ma

Na pocztówce „Mühlenkanal” z 1901 roku stare domy i drewniane przybudówki stoją tuż nad wodą. W 1945 roku, w czasie walk o Kołobrzeg, miasto zostało zniszczone w 95 procentach, a takiej zabudowy później nie odtworzono. Powstała nowa dzielnica, która nie trzymała się dawnych podziałów własnościowych ani przedwojennego układu budynków. Była raczej próbą stworzenia nastroju staromiejskiego. Szerzej o historii miasta piszemy na colberg.pl: Colberg i Kołobrzeg.

Domy nad kanałem, 1901 rok. Brück & Sohn, CC0, Wikimedia Commons.

Co przetrwało z dawnego Kołobrzegu

Ratusz z lat 1829-1832, zaprojektowany przez Karla Friedricha Schinkla, nie został zniszczony w 1945 roku.
Baszta Lontowa przy ul. Dubois 20 została tylko lekko uszkodzona. To jedyny w całości zachowany fragment średniowiecznych umocnień. Więcej we wpisie Baszta Lontowa po zmroku.
Bazylika, dawny Kościół Mariacki, została zniszczona w 1945 roku, a odbudowę zakończono w 1974 roku.

Ratusz dzisiaj, z paczkami Kawy Kołobrzeskiej. Fot. Paweł Krysiński.

Te miejsca zobaczysz podczas jednego spaceru: opisujemy go we wpisie Kołobrzeg w jeden dzień.

Dawny Kołobrzeg na paczce kawy

Plażowego Zamku nie ma, ale zobaczysz go na etykiecie naszej kawy Dawny Kołobrzeg. Namalowała go akwarelą Estera Pilichowska, z podpisem „Plażowy Zamek 1899-1945”. O pozostałych etykietach piszemy we wpisie Kołobrzeg na paczce kawy. Kawę kupisz w kawiarni i sklepie Colbergcoffee przy ul. Dubois 21A, obok Baszty Lontowej, czynnych od 8:30 do 19:00.

Plażowy Zamek na etykiecie kawy Dawny Kołobrzeg.

Kołobrzeg dawniej i dziś: najczęściej zadawane pytania

Jak wyglądał Kołobrzeg przed wojną?

Na pocztówkach z lat 1901-1905 widać uzdrowisko Kolberg: Plażowy Zamek, drewniane molo, kosze plażowe, łazienki morskie na palach i stare domy nad kanałem. Większość tej zabudowy nie przetrwała 1945 roku.

Ile Kołobrzegu zniszczono w 1945 roku?

W czasie walk o Kołobrzeg w 1945 roku miasto zostało zniszczone w 95 procentach. Po wojnie nie odtworzono przedwojennej zabudowy.

Co przetrwało z dawnego Kołobrzegu?

Między innymi ratusz z lat 1829-1832 i lekko uszkodzona Baszta Lontowa. Bazylikę zniszczono w 1945 roku, a odbudowę zakończono w 1974 roku.

Czym był Plażowy Zamek w Kołobrzegu?

To sanatorium Strandschloß, oddane do użytku w 1899 roku, które pełniło rolę domu zdrojowego. Dziś go nie ma, ale można zobaczyć go na starych pocztówkach i na etykiecie kawy Dawny Kołobrzeg.