Przez Kołobrzeg przepływa Parsęta i to tutaj, przy latarni morskiej, uchodzi do Bałtyku. Najłatwiej zobaczyć ją z mostu przy ul. Kamiennej, z bulwaru w centrum i w porcie. Miasto zawdzięcza tej rzece port i swoje początki, bo pierwszy Kołobrzeg powstał na jej brzegu, kilka kilometrów od morza. Piszemy, gdzie iść, skąd Parsęta płynie, jakie ryby w niej żyją i którym odcinkiem popłynąć kajakiem.

Ujście Parsęty do Bałtyku w Kołobrzegu z lotu ptaka, rzeka między dwoma falochronami, po prawej plaża

Ujście Parsęty do Bałtyku w Kołobrzegu, między dwoma falochronami. Fot. Kapitel, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Gdzie zobaczyć Parsętę w Kołobrzegu

Na krótki spacer wystarczą cztery miejsca:

  • Most przy ul. Kamiennej. Stąd widać szeroką rzekę tuż przy Starówce.
  • Bulwar nad Parsętą. Spacer przy samej wodzie, w mieście.
  • Zachodni brzeg portu. Tu cumują kutry rybackie i działa Targ Rybny.
  • Wschodni brzeg portu. Tu czekają statki wycieczkowe, a przy ujściu stoi latarnia morska.

Przed wyjściem zdecyduj, którym brzegiem idziesz, bo kutry i statki znajdują się po przeciwnych stronach rzeki. Więcej o obu częściach piszemy we wpisie o porcie w Kołobrzegu, a rzekę w planie całego dnia uwzględniliśmy w trasie na jeden dzień.

Parsęta w Kołobrzegu widziana z mostu przy ulicy Kamiennej, na barierce kwiaty

Parsęta z mostu przy ul. Kamiennej. Fot. Kapitel, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Latem 2026 roku Wody Polskie usuwały z koryta łachę namułu naniesioną przez rzekę: około 7205 m³ na odcinku około 220 metrów, w rejonie mostu przy Kamiennej.

Budzistowo: tu zaczął się Kołobrzeg

Około 4 km od ujścia leży Budzistowo. W połowie IX wieku powstał tu gród, a w roku 1000 Thietmar z Merseburga wymienił w kronice biskupa kołobrzeskiego. Niemiecka nazwa wsi, używana do 1948 roku, brzmiała Altstadt, czyli Stare Miasto. Dziś widać tu wał dawnego grodu, a we wsi stoi kościół św. Jana Chrzciciela, wzmiankowany w 1222 roku. Więcej piszemy we wpisie Budzistowo i łódź z Parsęty.

Z rzeki pochodzi też jedno z ciekawszych znalezisk: fragmenty średniowiecznej łodzi, które odsłoniła susza w 2018 roku. Opisaliśmy je we wpisie o legendach i ciekawostkach Kołobrzegu.

Kanał Drzewny i Wyspa Solna

Przy Budzistowie od lewego brzegu Parsęty odchodzi Kanał Drzewny. Ma około 3 km i wraca do rzeki w porcie. Nazwę ma urzędową dopiero od 2015 roku, choć mieszkańcy używali jej wcześniej. Od 1949 roku urzędowo nazywał się Więceminka, a przed 1945 rokiem Holz-Graben.

Między odnogami rzeki leży Wyspa Solna. To tutaj jest najbardziej słona kołobrzeska solanka: z litra wody można odparować około 6 dekagramów soli.

Skąd płynie rzeka Parsęta i jak jest długa

Parsęta zaczyna się koło wsi Parsęcko, około 7 km na północny zachód od Szczecinka, na wysokości 137 m n.p.m. Przy źródle ma około 1,5 metra szerokości, a od Karlina do Kołobrzegu już 40-60 metrów. Po drodze mija Białogard i Karlino, gdzie wpada do niej największy dopływ, Radew.

Wąska Parsęta wśród podmokłych łąk w pobliżu źródła koło Parsęcka

Parsęta w pobliżu źródła, koło Parsęcka. Fot. Daniel Rohde-Kage, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Co do długości źródła się różnią: polska Wikipedia podaje 139 km, a rocznik urzędu statystycznego w Szczecinie 142,8 km. Dorzecze ma około 3100 km².

Skąd nazwa Parsęta

Pochodzenie nazwy nie jest znane. Rozważano źródła iliryjskie, bałtyckie i słowiańskie, a badacze wskazują formę wyjściową Persanta. Niemcy mówili Persante, dawna polska nazwa to Prośnica, a dzisiejszą wprowadzono urzędowo w 1948 roku. Rzeka w Kołobrzegu pojawia się też w krzyżówkach, więc podpowiadamy: siedem liter, Parsęta.

Troć, łosoś i obszar Natura 2000

Dorzecze należy do obszaru Natura 2000 „Dorzecze Parsęty”, który ma ponad 27 tysięcy hektarów. W górnym biegu są łęgi, starorzecza i Chwalimskie Bagno, a przy Wrzosowie rosną reliktowe lasy.

Parsęta płynąca wśród drzew i zarośli we Wrzosowie koło Dygowa

Parsęta we Wrzosowie koło Dygowa. Fot. Krzysztof Ziarnek, Kenraiz, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Według WWF w sierpniu i wrześniu w dolnym biegu gromadzą się duże ilości troci wędrownych. Łososi jest niewiele, szacunkowo 200-300 dorosłych ryb rocznie w całym dorzeczu, i nie wolno ich łowić. Przed wędkowaniem sprawdź aktualne zasady, bo na dolnym odcinku i przy ujściu obowiązują strefy ochronne.

Na rzece działało kiedyś ponad 100 piętrzeń, z których prawie wszystkie są dziś w ruinie. Jedyną większą budowlą, która wciąż pracuje, jest elektrownia wodna w Rościnie z 1936 roku. Parsęta ma też około 55 km bez przegród, najdłuższy taki odcinek na Pomorzu.

Parsęta na kajaku: który odcinek wybrać

Górny i środkowy bieg, do Byszyna, jest trudny i wymaga długich przenosek. Na pierwszy spływ wybierz odcinek od Białogardu do Kołobrzegu, opisywany jako łatwy. Na tym odcinku leży Rościno, więc przed wypłynięciem zapytaj o przejście przy elektrowni.

Krótszy wariant to końcówka z Ząbrowa do Kołobrzegu. Tą trasą prowadził majowy spływ „Regeneracja” z 2026 roku, połączony ze sprzątaniem brzegów. Organizował go Kołobrzeski Instytut Kultury i Promocji, a od startu do Portu Jachtowego zaplanowano około 3-4 godzin.

W maju odbywa się też maraton Parsęta River Trophy, organizowany od 2024 roku. W 2026 roku miał trasy 47 km i 24 km, a na niedzielę zaplanowano paradę w kostiumach z portu pod molo.

Po spacerze nad Parsętą

Spacer wzdłuż rzeki można zakończyć w naszej kawiarni Colbergcoffee przy ul. Dubois 21A. Po porcie pasuje Mieszanka Kapitańska z kapitanem na etykiecie. Skąd się wziął, piszemy we wpisie Kołobrzeg na paczce kawy.

paczka Mieszanki Kapitańskiej na tle kolorowego pirackiego statku wycieczkowego w porcie w Kołobrzegu

Mieszanka Kapitańska w kołobrzeskim porcie. Fot. Paweł Krysiński.

Źródła

Rzeka Parsęta: najczęściej zadawane pytania

Jaka rzeka przepływa przez Kołobrzeg?

Parsęta. Przepływa przez miasto i uchodzi w nim do Bałtyku, przy latarni morskiej. Jej odnogą jest Kanał Drzewny, a między odnogami leży Wyspa Solna.

Ile kilometrów ma rzeka Parsęta?

Źródła podają różnie: 139 km polska Wikipedia, 142,8 km rocznik urzędu statystycznego w Szczecinie. Dorzecze ma około 3100 km².

Gdzie zaczyna się Parsęta?

Koło wsi Parsęcko, około 7 km na północny zachód od Szczecinka, na wysokości 137 m n.p.m.

Czy po Parsęcie można pływać kajakiem?

Tak. Górny i środkowy bieg, do Byszyna, jest trudny i wymaga przenosek. Odcinek od Białogardu do Kołobrzegu jest opisywany jako łatwy.

Sprawdź inne artykuły na naszym blogu:

Kołobrzeg zimą. Morsy w niedzielę o 12:00, lodowisko do lutego i molo za darmo

Jaka jest zima w Kołobrzegu, kiedy morsują, ile kosztuje lodowisko i co robić od grudnia [...]

Kawa świąteczna z Kołobrzegu: Peru i Indie Monsooned. Gdzie kupić prezenty na święta?

Dwie kawy świąteczne z naszej palarni, Peru i Indie Monsooned, ze zdjęciami i cenami. Prezenty [...]

Budzistowo i łódź z Parsęty: najstarszy Kołobrzeg i wrak, który odsłoniła susza

Najstarszy Kołobrzeg leżał w Budzistowie, 4 km w górę Parsęty. Jak w 2018 roku znaleziono [...]

Parsęta: rzeka Kołobrzegu. Gdzie ją zobaczyć, skąd płynie, co w niej żyje

Parsęta przepływa przez Kołobrzeg i tu uchodzi do Bałtyku. Gdzie ją zobaczyć, skąd płynie, jakie [...]

Kołobrzeg czy Mielno, Międzyzdroje, Ustka? Porównanie od ludzi z Kołobrzegu

Kołobrzeg czy Mielno, Międzyzdroje, a może Ustka? Porównujemy cztery nadmorskie miasta i uczciwie mówimy, kiedy [...]

Najlepsze rogale świętego Marcina w Kołobrzegu? Sprawdź u nas, przy Dubois 21A

Rogale świętego Marcina z białym makiem są w Colbergcoffee od 9 listopada. Gdzie je zjeść, [...]

Legendy Kołobrzegu. Pies i solanka, trzej mnisi i Król Dorszy

Stare podania o solance i trzech mnichach, młodsze opowieści o Baszcie Prochowej i Królu Dorszy [...]

Bazylika w Kołobrzegu. Krzywe filary, świecznik ze złomu i godziny zwiedzania

Godziny zwiedzania bazyliki w Kołobrzegu, cztery filary odchylone o 60 cm, świecznik z 1327 roku [...]

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *